خشونت عليه زنان

مصاحبه نشريه ايسكرا با شيوا محبوبى

آوات فرخی: در 19می در شهر پیرانشهر،زن جوانی به اسم شکری حملان که مادر 2بچه نیز بود ،به دلیل اینکه می خواست از همسرش جدا شود به دست برادر و شوهرش در خانه اش بعد از آزار و اذیت و کتک زیاد خفه اش کردند،به نظر شما چرا بعد از طی این همه سالها ما دوباره شاهد چنین اتفاقات ناخوشایندی هستیم که همچنان در حال فزونی نیز می باشد؟شیوا محبوبی:من معتقدم که کلآ ظلم وبی حقوقی زنان در تمامی کشورها حتی در کشورهای مدرن تر در حال حاضر به شیوه های مختلف وجود دارد.به خصوص در کشورهایی همانند ایران به دلیل نوع حکومتی که بر سر کار می باشد و در آن زن به نوعی انسان نمی باشد،این امر بیشتر است. به طور مثال اخیرا در یکی از سایت های جمهوری اسلامی نوشته بود که مردها حتی حق دارند به صورت ساعتی زن صیغه کنند؛ اين به اين مفهوم است كه زن هيچ حق و حقوقى ندارد و اهمیتی ندارد كه چه ميخواهد چرا كه زن يك كالا است و هر مردى قانونا می تواند اختیارش را به دست گیرد. وقتی زن در جامعه ای زندگی می کند که از نظر حکومت آن كشور هیچ نوع حقوقی برایش متصور نیست, خشونت عليه زنان هر روزه تبليغ و باز توليد ميشود و قانونى در حمايت از زنان وجود ندارد در نتيجه هر نوع بلایی بر سر زن ميتوانند  بیاورند. به همين دليل وقتى براى شکری و خیلی از زنان دیگر چنین اتفاقی رخ می دهد، قاتلانشان را دستگیر نميكنند, به این مسئله رسیدگی نميشود و اين زنان  خانه های امنی ندارند كه در آن مورد حمايت قرار بگيرند. مسئله خشونت عليه زنان و به قتل رساندن آنها  توسط شوهر, پدر و يا برادر علاوه بر  كردستان در خوزستان نیز زیاد می باشد. در خوزستان طبق آمار و اخبار علاوه بر اينكه زن را می کشند, در بسيارى موارد زن را مجبور به خودکشی می کنند چرا كه قابل توجيه تر بوده و ميتوانند بگويند زن خودش خودکشی کرده است. عموما در مناطق محروم ايران مسئله به قتل رساندن زنان از درصد بيشترى بر خوردار ميباشد چرا كه پياده كردن آداب و رسوم ارتجاعی امكان پذيرتر ميباشد. بايد بگويم كه از  نظر من این امر محدود به ایران نمی باشد و در كشورهاى ديگر از جمله كشورهاي غربى نيز وجود دارد اما فرقش اينست كه در اين كشورها قانونى در حمايت از زنان وجود دارد كه در اثر مبارزه زنان كشور مربوظه به دست آمده است.

آوات فرخی: همان طور که شما نیز اشاره ای داشتید ما شاهد هستیم در موارد متفاوتی که منجر به قتل ناموسی یا زن کشی می شود،عاملان یا کسانی که بانی بر انجام چنین امری هستند،آزاد هستند یا اگر بازداشت شوند تنها 2 یا 3 روز است و بعد از طرف جمهوری اسلامی آزاد می شوند؛و مبنی بر اینکه مسئله خانوادگی است پایانی بر انجام کار بدون هر نوع پیگیری میباشد. این مسئله چرا باید این گونه باشد؟

شیوا محبوبی: به اين دليل كه رژيم حاكم از ايران زن ستيزانه ترين قوانين را اجرا ميكند, خودش طرفدار و حامى قتل زنان ” نافرمان” ميباشد, از نظر اين رژيم مرد صاحب زن است , قران و حديثش اين را گفته و در نتيجه رژيم مشكلى با به قتل رساندن زنان ندارد. اما در مواردى كه با اعتراض مردم روبرو شده است همين رژيم مجبور به عقب نشينى و تبرئه كردن خود شده است.  اگر به یاد داشته باشید مدتی قبل در بوکان دختری به اسم سمیه به قتل رسيد که بر همگان روشن شد عوامل جمهوری اسلامی او را به قتل رسانده اند. به دلیل اينكه اين قتل در خانواده اتفاق نيافتاده  بود و مستقيما توسط رژيم صورت گرفته بود, اين قتل اعتراضات وسیع مردمی را پی داشت، اگر همين اتفاق توسط عضو خانواده صورت بگيرد در بسيارى مواقع با عكس العمل  متفاوتى صورت ميگيرد چرا كه پنهان است و تحت لواى توجيهات مختلف صورت ميگيرد. در خانواده حتی اگر برادرى مخالف كشتن  خواهرش توسط پدرش باشد به خاطر آبروى خانواده روى این مسئله سرپوش می گذارد، چون میگوید خانواده خودم است دوست ندارم دیگران بدانند یا آبرویمان برود. اگر همسايه ها بدانند میگویند این دختر خودشان است چگونه میخواهند با او رفتار کنند به خودشان مربوط است. خانواده مقدس تر از خون يك دختر جوانيست كه در كمال قساوت كشته ميشود. اينجاست كه به نظر من نقش دولت  و قوانينى كه در متوقف كردن اين جنايات اجرا ميكند مطرح میشود. به طور مثال در ماه مى ٢٠١٢ بود که درانگلیس خانواده ای مسلمان دخترشان را که به قول خودشان لباس غربی بر تن میکرد رابه قتل رساندند وجسدش را در رودخانه ای انداختند. پس از پيدا كردن جسد اين دختر پدر و مادرش را دستگير كردند و هنوز جلسات دادگاهشان برقرار بوده و از تلويزيون هم اين پدر و مادر و قتل دخترشان را مرتب نشان ميداد. اما کسانی مانند خانواده شکری دستگير نميشوند و در نتيجه اين قتل را احتمالا در مورد خواهر شكرى هم ميتوانند به اجرا در بياورند و  هر نوع رفتاری را با دخترانشان بكنند. اما در جايى مثل انگلستان اين جنايت بدون عقوبت نميماند و در موارد زیادی مدافعين حقوق زنان نيز دخالت كرده  و حتى در جلوی دادگاه اعتراض خود را نشان ميدهند. داشتن دختر دلیلی بر آزادی در به قتل رساندنش نیست. حال اگر در ایران زنی دوست نداشت با شوهرش زندگی کند به کجا میرود؟چه کاری میتواند انجام دهد؟ دختری که در خانواده بدترین نوع رفتار را با او دارند و یا به اجبار شوهرش میدهند باید به کجا برود؟ به كدام خانه امنی برود و به كدام قانون پناه ببرد؟ آیا باید در خانه بماند و تمام اين تحقيرها را بپذيرد؟ موارد زيادى از شكنجه زنان در خانواده در كردستان عراق وجود دارد,  در يكى از موارد خانواده اى دخترش را به مدت 8 سال در داخل توالت زندانى كرده بود و هيچ قانونى نبود كه از اين دختر حمايت كند و تنها حمايت كننده و نجات دهنده اين دختر تشكلهاى مدافع حقوق زنان بود. مخالفت مردم با اين آدام و رسوم بشدت ارتجاعى  باید خیلی بیشتر از این باشد. قتل و شكنجه زن و يا هر فدى از خانواده تنها  مربوط به خانواده نیست به نظر من این جنایتى است كه عكس العمل وسيع جامعه را نياز دارد.

آوات فرخی: خیلی ها میگویند مردم ایران،مردمی سنتی و فرهنگشان این چنین است و زن را ناموس خود می بینند نظر شما در این ارتباط چیست؟

شیوا محبوبی:  اگر فرهنگ همه مردم ایران این چنین بود هر خانواده ای باید دختر خود را می کشت. فرهنگ چیزی است که مردم به اقتضاى اينكه در كجا متولد ميشوند با آن بزرگ میشوند.  اگر تاريخا مردم يك كشور با يك فرهنگ ضد زن بزرگ شده باشند, يك حكومت مرتجع مرتبا اين فرهنگ را تقويت و باز توليد كند و مبارزه اى در جامعه عليه آن در جريان نباشد  طبعا خشونت عليه زنان به مراتب نهادينه تر و وسيعتر ميشود. ايران هم از اين قائده مستثنى نيست اما نكته مهم در مورد جامعه  ايران اينست كه عليرغم وجود يك حكومت بشدت ضد زن و ارتجاعى و سركوب بيش از سه دهه زنان, آگاهى در مورد حقوق زنان و دفاع از آن در سطح وسيع وجود دارد و هر روز وسيعتر ميشود.

به نظر من قتل و شكنجه زنان جزو فرهنگ همه مردم ایران نيست، خیلی از افراد چنین میگویند چرا كه هويت فرهنگى را جايگزين هويت انسانى ميكنند و معتقدند فرهنگ يك مردم هويتى است كه به تنشان دوخته شده و به هيچ وسيله اى نميشود جدايش كرد, به نظر من اين افراد و يا بينش به مبارزه براى آزادى زن كمكى نميكنند چرا كه به نوعى ميگويند زن بايد فرمانبردار باقى بماند چون چاره اى ندارد. از طرفی دولت ادعا ميكند كه فرهنگ مردم است كه زنان را به قتل ميرساند تا بار مسئولیت را از دوش خودش بردارد. واقعيت ثابت شده در تاريخ اينست كه يك ركن موثر براى تغيير يك فرهنگ عقب افتاده اينست كه قوانين حاكم جلوتر و پيشرفته تر از فرهنگ مردم باشند. طبعا در مورد جمهوری اسلامی اين انتظارى غير واقعى است و مبارزه مردم و خواسته هايشان در ايران هميشه با قوانين ارتجاعى رژيم در جدال بوده است. من به یاد دارم چند سال پيش مردم بوکان به حکم سنگسار یک زن  اعتراض كردند  و با درگيرى با پاسداران مانع از انجام سنگسار شدند. در عين حال در ايران ما شاهد اين هستيم كه بر خلاف تصور خیلی ها که فکر میکنند تنها زنان میتوانند از حق خود دفاع کنند مردان زيادى  نیز از این امر دفاع میکنند و مانع از رفتار نادرست والدین با دخترانشان میشوند.

آوات فرخی: موردی که شما نیز اشاره ای داشتید در مورد سمیه فیض الله پور در بوکان بود که در برابر اعتراضات وسیع مردمی جمهوری اسلامی ناچار شد برای مقابله با این اعتراضات مردمی و عدم گسترش آن نیروهای نطامی زیادی از شهرهای دیگر را در این شهر مستقر کند، که این میتواند مثالی در تائید گفتار باشد که این جزء فرهنگ مردم ایران نمی باشد.

من میخواهم همچنین نظر شما را در مورد پدران و برادرانی بدانم که یکی از عزیزترین افراد خانواده خود را میکشند،مطمئنن هضم قتل کسی که همیشه با او بوده اند و سعی در پرورش مناسب او داشته اند برای آنان سخت است. اما چرا باز هم دست به چنین کاری میزنند و خود قاتلش میشوند؟

شیوا محبوبی: معمولا و طبق صحبت جانبدربردگان از قتل خانوادگى,  قتل يك عضو خانواده توسط پدر يا مادر يا برادر كه به قتل ناموسى شناخته شده است به عنوان سخت ترین و دردناک ترین نوع قتل شناخته شده است چرا كه اين قتل و يا اقدام براى قتل توسط افراد نزدیک مقتول انجام میگیرد, كسى كه به قول شما با او بزرگ ميشويد و قرار است با او احساس امنيت كنيد  و از شما محافظت كند. مطمئنا آن برادری که خواهرش را میکشد در درون دچار عذاب است، گریه میکند و خواهرش را دوست دارد. ولی آنچنان با مذهب و خرافات ارتجاعى شستشوی مغزی داده شده است که فکر میکند این وظیفه اش است و راه نجات آن(مقتول) از گناهانش كشتنش ميباشد. برای چند سال پيش فکر میکنم در کشور سوئد خانواده ای فکر میکردند جن و شیطان وارد بدن دخترشان شده است و جهت خارج كردن شيطان از بدنش او را به حدى زدند كه جانش را از دست داد. مذهب و خدا و پيغمبر و آخوند و كشيش و خاخام به آنان امر میکند كه زن را فرمانبردار نگه دارند. كشتن زن نافرمان توسط شوهر, پدر و يا برادر به عنوان یک وظیفه شرعى و مذهبى محسوب ميشود. پس نمیتوان گفت آن برادری که خواهرش را میکشد به دور از مهر و محبت نسبت به خواهرش میباشد، اما فکر میکند این چنین به اسلام، عقیده , خدا و آبروى خانواده اش خدمت میکند.

آوات فرخی: شما اشاره ای داشتید به حادثه ای که مدتی قبل در انگلیس اتفاق افتاد و همچنین مدتی قبل در سوئد دختری به اسم نارین از طرف خانواده اش به قتل رسید. تفاوت قتل های ناموسی در اروپا با اتفاقاتی همانند در شهرهای کردستان چیست؟

شیوا محبوبی: به نظر من در اساس و نوع قتل هیچ تفاوتی نيست در هر دو حالت عملى ضد زن و ضد انسانيست اما تفاوت در این است که در جایی همانند ایران کسی نیست که به داد این زنان و دختران برسد و قاتلان را بازداشت کنند ولی در كشورهاى اروپايى قاتل دستگير و زندانى ميشود و زنان و دختران جوانى كه در خطر قتل ناموسى هستند مورد حمايت قرار ميگيرند. ناگفته نماند كه حتى در كشورهاى غربى هم مقامات قضايى تا مدتها قتلهاى ناموسى را نديده ميگرفتند و از آن به عنوان خشونت خانوادگى اسم ميبردند  و تنها با مبارزه جنبش دفاع از برابرى زنان بود كه  مقامات قضايى مجبور شدند از قتل ناموسى به عنوان قتل و جنايت نام ببرد و قاتلين را به عنوان جنايتكار  دستگير و محكوم كنند.

آوات فرخی: خیلی از زنان در کشور تحت حاکمیت جمهوری اسلامی حتی اگر توسط اطرافیانشان به قتل نرسند،اما باز هم به طرف ناامیدی ميروند.همان طور که شما نیز اشاره ای داشتید اقدام به خودکشی میکنند. حال میخواهم از شما بپرسم کسانی این چنین که نه از طرف خانواده، نه دولت حمایت نمیشوند و شرایطی غیر انسانی بر آنها تحمیل شده است،چه راه حلهایی در جلوی آنها قرار میگیرد؟

شیوا محبوبی:متأسفانه در ایران آمار خودکشی زنان بسیار بالا میباشد. هر چند آمار دقیقی در دسترس نیست و در بسيارى مواقع دليل مرگ را خودكشى ثبت نميكنند، در بسیاری موارد خودكشى به صورت وحشتناک ترین نوعش یعنی خودسوزی انجام ميگيرد. به نظر ميايد زنى كه تحت بدترين شرايط زندگى ميكند, هيچگونه حمايتى ندارد و راه نجاتى نمينيند به حالتی دچار میشود که ديگر ادامه زندگى پر از تحقير و تجاوز و زجر برايش قابل تصور نيست. شايد به عنوان اعتراض خودكشى ميكند اما متاسفانه صداى اعتراضش را تنها خودش ميشنود.

شاید در حال حاضر زنانى به این بحث از طريق تلويزيون شما ( ايسكرا) گوش ميدهند که خودشان در شرایطی به سر میبرند که شوهرشان را دوست ندارند یا در خانواده از طرف والدین و برادر محدود شده باشند و چاره ای جزء خودکشی نمی بینند. اما سوال من اينست كه  اين زنان با كشتن خودشان چه پيامى را ميتوانند برسانند؟ آیا راه خودکشی میباشد؟ آیا میخواهند به دخترانشان یاد بدهند که اگر در چنين موقعيتى قرار گرفتند به جاى مبارزه دست به خودکشی بزنند؟ بخش زيادى از مردم حتى نميدانند اينان خودكشى كرده اند چرا كه خانواده هايشان به هر طريق ممكن سعى ميكنند وانمود كنند كه دخترشان به اثر بيمارى مرده است, کسی از این مسئله خبردار نمیشود. به نظر من در کشوری مثل ایران که صدای آزادیخواهی و برابری طلبی هر روز وسيعتر ميشود این زنان میتوانند دست در دست هم دهند و برای مثال کمپینی متشكل علیه خودکشی و ستم به زنان را آغاز كنند. جنبش برای آزادی زنان در ایران ریشه ای صد ساله دارد، از همان اوايل انقلاب ١٣٥٧  تا به حال زنان دست از مبارزه نكشيده اند. کشورهايي مانند انگلیس و سوئد نيز زمانی در چنین موقعیتی قرار داشتند. در این کشورها نیز کلیسا در واکنش به زنانی که دوست پسر داشتند و حامله می شدند،بچه اشان را میگرفت، درمواردی آنها را میکشتند و یا در مکانهایی قرار میدادند که تا پایان عمرشان کاربردگى بکنند تا به قول خودشان گناهشان پاك شود اما زنان در اين كشورها مبارزه كردند، هیچ دولتی حتی آنها که ادعاى دمکراسی طلبی ميكنند، حاضر نشدند چنین امری را دو دستی در اختیار زنان قرار بدهند.

درحال حاضر در خارج از کشور سازمانى به اسم علیه تبعیض وجود دارد که ميتواند صدای این زنان باشد و كمك كند كه فرهنگ ارتجاعى و مردسالارانه قربانيان بيشترى نگيرد اما شرط اول اينست كه زنان به جاي خودكشى مبارزه را انتخاب كنند.

Advertisements

About shivamahbobi

Women's rights activist and spokesperson for ​ Campaign to Free Political Prisoners in Iran (CFPPI), former political prisoner ,TV producer and presenter

Posted on July 2, 2012, in فارسى, Women's Rights - زنان. Bookmark the permalink. Leave a comment.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: